Tips, training & advies
Chat of bel 0800 64 64 644
 Werkdagen: 09:00 - 17:00 uur

Nieuws

Michelle Achterberg - Schuldhulp: oog voor het jongerenbrein

14 april 2021
Jongeren willen graag zélf keuzes maken, vinden autonomie erg belangrijk en zijn gevoelig voor druk van leeftijdsgenoten. Om jongeren met schulden te helpen is het belangrijk om deze kennis uit de neurowetenschap goed in te zetten. ‘We zien vaak dat interventies dit gedrag bestrijden, maar je kunt dat ook omdraaien’, stelt ontwikkelingspsycholoog en postdoctoraal onderzoeker aan de Erasmus Universiteit, Michelle Achterberg.
Michelle Achterberg ontwikkelingspsycholoog

‘Wat verandert er allemaal in het adolescentenbrein en wat heeft dat voor gevolgen voor het gedrag?’, begint Achterberg, die aan de Erasmus Universiteit onderzoek doet naar hersenontwikkeling en sociaal gedrag bij kinderen en jongeren. Er gebeurt van alles in het jonge brein. Enerzijds neemt het cognitieve vermogen toe, maar er is ook een drang naar spanning, een grote sociale gevoeligheid. ‘Dit heeft zowel positieve uitkomsten – jongeren ontdekken de wereld, sociale vaardigheden nemen toe – maar aan de andere kant zien we ook een piek in angsten, gevoelens van depressie en risicogedrag.’

Afname

Tijdens de adolescentie zijn de hersenen volop in ontwikkeling. Er is ook sprake van een afname van het aantal hersencellen maar het aantal verbindingen neemt wel toe. ‘We weten inmiddels dat dit via een specifiek patroon verloopt. De hersencellen in het cognitieve hersengebied ontwikkelen zich langzamer dan in de emotionele gebieden, die echt pieken tijdens de adolescentie.’ Dit alles zorgt volgens Achterberg voor een disbalans en kan leiden tot risicovol en roekeloos gedrag. ‘Er is maar weinig impulscontrole en jongeren zijn gevoelig voor snelle beloningen.’

Risicogedrag

Dit risicogedrag heeft volgens de ontwikkelingspsycholoog mogelijk een evolutionaire functie. ‘Verkenningsgedrag vraagt ook om meer autonomie en onafhankelijkheid. Tegelijkertijd is het belangrijk om een sociaal netwerk op te bouwen om het te redden in deze wereld.’

‘Jongeren zijn gevoelig voor snelle beloningen.’

Het kan volgens Achterberg nuttig zijn voor professionals om deze onderliggende motieven in te zetten, in plaats van te bestrijden bij de aanpak van schulden. ‘Bijvoorbeeld door jongeren waar mogelijk zelf keuzes te laten maken, vertrouwen te geven. ‘Laat ze zelf proberen, maar blijf in de buurt om hulp te bieden waar nodig. Ook de inzet van rolmodellen om zo een positief ‘groepsnorm’ te creëren kan helpen. Denk bijvoorbeeld aan een buddy-systeem. Op deze manier kunnen inzichten van uit de neuropsychologie echt helpen in de praktijk.’

 

Dit artikel is onderdeel van het verslag van de Themadag Schouders Eronder en Zorgverzekeringslijn.